» Enflasyon Haberleri

TÜFE’ye tepki vermek

Posted by ceger | Posted in Enflasyon Haberleri | Posted on 26-08-2010

Temel göstergeye deÄŸil de TÜFE’ye tepki vermek

Sürdürdüğüm yazı dizisi hakkında bir arkadaşımdan mektup aldım. Yeni bir akademik çalışmaya dikkat çekiyor. Bu nedenle, enflasyon tahminleri ile ilgili sorunları tartışmayı bir sonraki yazıma bırakıyorum. O çalışmanın temel bulgusunu daha iyi değerlendirebilmek için, yazı dizisindeki saptamaları bir kez daha vermek istiyorum.
Birincisi: Enflasyon hedeflemesini ‘açık’ biçimiyle uygulamaya başladığımızdan beri ne yazık ki hedeflere yaklaşmakta başarısız olduk. Ortalamada, hedefin üç puan yukarısında kaldı gerçekleşme. Ayrıca, enflasyon atalet kazandı. Uzun bir süredir yüzde 5-11 aralığında dalgalanıyor. Her türlü olumlu faktöre rağmen 2009’da ancak yüzde 6.5’e düştü. Ama iki ay sonra da yüzde 10’a çıktı. Dolayısıyla, yüzde 5-6 arasında bir enflasyonu, biraz da zorlayarak kabul edecek bile olsak, bu düzey kalıcı olmuyor.
İkincisi: Enflasyon yüksek düzeylerde gerçekleşse bile, eğer (H ve I enflasyon göstergeleri gibi) temel göstergelerle ölçülen enflasyon, hedefle uyumlu olacak kadar düşük bir düzeyde ise, bu durumu, ‘enflasyonun ana eğiliminin hedefle uyumlu’ olduğu şeklinde yorumluyor TCMB. Ana eğilimde bir sorun olmadığı için de faiz tepkisi vermiyor.
Üçüncüsü: Enflasyon, bir türlü temel göstergelerle ölçülen enflasyona yakınsamıyor. 2006’nın başından bu yana her ay gerçekleşen ortalama yıllık enflasyon yüzde 8.8 olmuş. Oysa aynı değer H göstergesinde yüzde 6.7, I göstergesinde ise yüzde 6.1. Arada büyük fark var. Üstelik, yine 2006 başından bu yana enflasyon sadece ortalamada değil, her ay, temel göstergelerle ölçülen enflasyonun yukarısında kalmış.
Dördüncüsü: H ve I temel göstergelerindeki olumlu gidişata bakıp enflasyon hedeften yüksekse bile TCMB’nin faiz tepkisi vermemesi, birinci saptamanın ışığında doğru görünmüyor.
Read the rest of this entry »

Düşük maaşa yüksek zam mı geliyor?

Posted by ceger | Posted in Enflasyon Haberleri | Posted on 26-08-2010

Memurlar Referandum Fırsatından hükümetten yüksek bir zam koparabilir mi?” Ya da, “Hükümet referandum nedeniyle memura enflasyon hedefini aÅŸan sürpriz bir zam verebilir mi?”
Bugün Gazetesi’nden ErdoÄŸan Süzer bu soruya iki boyutlu yanıt veriyor: Hem evet hem hayır!
İşte Süzer’in gerekçelendirmeleri:
Düşük maaÅŸlı memura yüksek zam göründü…2,5 milyonu aÅŸkın memurun, milyonlarca esnafın, öğrencinin, öğretmenin, emeklinin, işçinin hatta yurtdışındaki trilyoner yatırımcının kafasında günlerdir bu soru yer iÅŸgal ediyor.
En sonunda söylememiz gerekeni şimdiden söyleyelim; pazarlık masasından sürpriz bir zammın çıkması çok ama çok zor.
Referandum, hükümetin yaklaşık 8 yıldır sürdürdüğü ekonomi politikasına değişiklik yaptırırsa bu, referandumun, mali istikrarla sağlanan güven ortamından çok daha fazlasını vadediyor olmasından olabilir ki, bu da zor görünüyor.
Referandum kozuna rağmen memur neden sürpriz boyutta, yüksek oranlı bir zam alamaz? İşte nedenleri:
2007 örneği ortada: Hükümet seçim ve benzeri dönemlerde uyguladığı ekonomi politikalarından kolay kolay taviz vermiyor.
2007 genel seçimleri döneminde yine memurla masaya oturulmuştu. Üstelik o dönem, ekonominin en rahat olduğu, büyümenin hızla arttığı bir dönemdi. Memur masada seçim kozunu haklı olarak kullanmak istedi.
Ancak zam enflasyon hedefinin üzerine çıkamadı. Kademeli bir zam yöntemiyle düşük dereceli memur maaşlarına yüzde 5,6 artı 4,6; yüksek dereceli memurun maaşına 2,2 artı 2 verildi.
Standart yöntem: Hükümet iş başına geldiği günden bu yana memurla masaya otursa da zam konusunda hep aynı şablonu kullanıyor.
Åžablon, enflasyon hedefinden baÅŸkası deÄŸil. Her defasında memura diyor ki, “Enflasyona ezdirmem, fark olursa öderim!” Bu sefer bu kuralı bozar mı? Bozması için çok önemli bir neden olmalı.
Kaynak sınırlı: Bütçede personel maaşları için ayrılan kaynak önemli yer tutar. Bu kalemde yapılacak olağanüstü bir artış genel dengeyi bozar, hükümetlerin toplum geneline yönelik ekonomi politikalarını uygulama konusunda elini zayıflatır.
Henüz netleşmemekle birlikte, üç yıllık program çerçevesinde açıklanan 2011 bütçesine memur zammı için konulan ödenek yaklaşık 3,6 milyar TL civarında.
Bu da yaklaşık yüzde 6,1′lik bir zammı ifade ediyor. Rakam burada kalırsa, gelecek yıl memura bütçeden aktarılacak ödeme 59,4 milyardan 63 milyar liraya çıkacak.
Bu ödeneğin üzerine eklenecek her kaynak zam oranını yükseltecek. Ancak aynı zamanda bütçe açığını yükseltip diğer zorunlu harcamaları kısıtlayacak.
Mali Kural algısı: Yukarıda iÅŸaret ettiÄŸimiz, Türkiye’ye yatırım yapmak için bekleyen yabancı yatırımcının gözünün memura verilecek zam oranında olması boÅŸuna deÄŸil.

Ukrayna’da Enflasyon Arttı

Posted by ceger | Posted in Enflasyon Haberleri | Posted on 29-07-2009

Ukrayna yeniden enflasyon canavarının eline düştü.

Açıklanan enflasyon rakamları 2008 yılının enflasyon sonucunun 2000 yılından bu yana yaÅŸanan en yüksek düzey olduÄŸunu gösterdi.Bu ülkede enflasyon rakamları yılın son üç ayında sürekli sıçrama göstermiÅŸ ve sonunda da bu düzeye ulaÅŸmıştı. Read the rest of this entry »