Bankalar sermayelerine göre, sermayesi devlet tarafından verilen Devlet bankaları ile, sermayeleri şahıslar ve özel şirketler tarafından verilen Özel bankalar olmak üzere iki bölüme ayrılırlar.

Gördükleri işlere göre de bankalar şu bölümlere ayrılırlar : a – Emisyon merkez bankaları. Bu bankalar bütün bankaların üstündedir ve emisyon (banknot) çıkarmak yetki ve imtiyazını taşırlar. Her bankada banknot çıkartmak yetkisi bulunmaz. Bu yetki bazı memleketlerde tek bir bankaya verilmiştir. Bizde eskiden bu imtiyaz Osmanlı Bankası`na aitti. Şimdi bu imtiyaz, Cumhuriyet Merkez Bankası`nda bulunmaktadır. b – Kredi bankaları, ticaretle uğraşan şahıslara kısa ve uzun vadelerle ve belli bir faiz karşılığı kredi yani borç verirler, c – Emlâk bankaları, arsa arazi ve bina karşılık gösterilerek para alman bankalar, ç -Tasarruf bankaları, şahısların paralarını toplayıp belli bir faizle, başkalarına kredi vermek suretiyle işleten bankalar, d – Sanayi bankaları, sanayi kuruluşlarına para temin eden bankalar, e – Ziraî kredi bankaları, ziraatla uğraşanlara kredi sağlayan bankalar, f -Rehin bankaları, belli bir rehin karşılığı para veren bankalar, g – İhracat bankalar/, bir memleketin yabancı memleketlere yapacağı ihracat için iş sahiplerinin muhtaç olduğu kredili sağlayan bankalar.

Bu işlerden her birini tek tek yapan bankalar olduğu gibi bunların çoğunu birden yapan (yani şahısların paralarını toplayarak uzun ve kısa vadelerle herhangi bir iş için kredi veren bankalar) vardır. Tarih : İlk bankalara Babirde, Hammurabi zamanında (M.Ö. 1955 – 1933) rastlanır. İlkin kıymetli eşyaların ve toprak ürünlerinin bir makbuz karşılığında bırakıldığı ve istenildiğinde alınabildiği emanet kurumları olan bu teşekküller daha sonraları faizle borç para ve avanslar da vermeğe başlamış, tır.

Eski Yunanistan`da bankacılık M.Ö. VII yüzyılda madeni paranın icadıyla başlamıştır. Trapeza denen ilk banka olar sarraflık şeklinde başladıkları borç para verip alma işini belli bir oranda genişletmişlerdir. Mısırda da bankacılık biraz daha geniş bir iş alanına yayılmış vergileri toplayan devlet hesabına ödemelerde bulunan mevzuat ve para havalesi gibi işlerle de uğraşan kurumlar haline gelmiştir. Roma`da bankalar sarraflık yapan mevduat ve rehin karşılığı borç para veren kurumlar halinde idi. İlkçağda gelişmiş olan bankacılık Orta çağ`da uzun zaman kişisel sarraflıktan öte gidememiş ancak haçlı seferlerinin başlaması ile büyük bir gelişme kaydetmeğe başlamıştır. Gittikçe gelişmeğe başlayan dünya ticareti ve poliçenin meydana getirilmesi sistemi bankacılık temelinin atılmasına hizmet etmiştir. Cenova`da XII. yüzyılda sarraflara artık “bankerler” denmeğe başlanmış zengin İtalyan bankerlerinin yabancı şehir ve memleketlerde şubeler açmağa başlaması ile sistemli bankacılıkta önemli ilerlemeler olmuştur. Amerika`nın keşfinden sonra madeni paraların birden bire çoğalması ile bankacılıkta hamleli ilerlemeler olmuş. XVI. yüzyılın sonlarından itibaren ilk devlet bankaları kurulmağa başlamıştır. Venedikte kurulan Banco di Rialto (1587) Hollanda da kurulan Amsterdamsche Wisselbank (1609) ve Almanyada kurulan Hamburger Bank (1619) bu memleketlerin iktisadî hayatlarında önemli roller oynayan küçük çapta da olsa devlet bankalarındadır. XVII. yüzyıl sonlarına doğru İngilterede başlayan devlet bankacılığı ile bankacılık gerçek ve önemli ilerlemesini kaydetmiştir. 1694 de kurulan Dank ol England, ilk büyük devlet emisyon {devlet adına para çıkaran banka) bankası olmuş öbür Avrupa memleketlerinin bu bankayı örnek tutarak devlet bankaları kurumları ile devlet bankacılığı ve özellikle bankacılık büyük gelişmeler kaydetmiştir.

XX. yüzyılda ise bankacılık bütün dünyada modern anlamını almış ve dev sermayelerle muazzam banka müesseseleri kurulmuştur.

Bize bankacılık : Bilhassa son yirmi yıl içinde büyük bir gelişme kaydeden Türkiye bankacılığının yüz yıllık bir geçmişi vardır, ilk resmi bankanın kurulmasından önce banka işlerini sarraflar, poliçeler ve mali tarihimizde önemli roller oynamış olan ve Galata bankerleri adıyla anılan bankerler görmüştür. Osmanlı İmparatorluğu dev rinde ilk banka İstanbul Bankası adiyle 1845 yılında kurulmuştur. Bundan sonra 10 milyon sterlin sermaye ile Banque Ottomanne kurulmuş ve 1863 te imtiyaz olarak Bankı Osmanî Şahane adı altında faaliyete başlamıştır. Bundan sonra Galata bankerleri ve bir çok yabancılar bankalar kurmuşlarsa da bunlar uzun ömürlü olmamıştır. Bu bankalardan sonra milli bankacılık alanında önemli gelişmeler olmaya başlamış. Mithat paşanın 1864 yılında Rusçuk`ta çiftçiye ödünç para vermek için kurduğu menafih Sandığından sonra {bu sandık 1838 yılında Ziraat Bankası adını almıştır). Meşrutiyet devrinde İtibarı Milli Bankası kurulmuş, bunu 1914 yılında Adapazarında kurulan ve bu günkü Ticaret Bankasının temsili olan Adapazarı İslâm ticaret Bankası takip etmiştir.

Fakat milli bankacılığımız en esaslı ve büyük hamlesini Cumhuriyetin ilânından sonra kaydetmiştir. Devrimcilik de devletçilik anlayışı içinde çeşitli alanlarda iş görebilmek için devlet tarafından bir çok bankalar kurulmuş bunları özel sermayelerin kurduğu ve açtığı şube ve ajanslarda bütün memlekete yayılan bankalar takip etmiştir. Sayıları pek çok olan bu bankalarla Türkiye bankacılığı modern bankacılıkta önemli gelişmeler kaydetmiştir.

Kısa adı EBRD olan (European Bank for Reconstruction and Develeopment) Avrupa Yatırım Bankası, kuruluşundan itibaren bu yana en büyük krediyi 500 milyon dolarla Rus demiryollarına vermiş oldu. 500 milyon dolarlık uzun vadeli ve çok düşük faizli kredinin geri dönüşümü 10 yılda olacak.

Rus Devlet Demiryolları (RZD) bu krediyi yatırım tutarı olan 1 milyar 200 milyon dolarlık 9 farklı yatırımın gerçekleştirilmesinde kullanılacak.Avrupa Bankası yetkilileri bu kredinin Rus Demir Yollarının modernleştirilmesi, çağdaşlaştırılması ve daha iyi hizmet vermesi için kullanılacağını belirterek bu dev projede katkıları olmasından büyük sevinç duyduklarını dile getirdiler.

İçlerinde bir çok Avrupa ülkesinin bulunduğu Avrupa Bankası’nın ortakları arasında Rusya Federasyonu da yer alıyor.

Bir süre önce bu ülkeye 500 milyon dolar krediyi ruble olarak vermek isteyen Rusya Federasyonu bu paranın dolar cinsinden verilmesi ısrarı karşısında kredi vermekten vazgeçmiş ve görüşmeler durmuştu.

Rusya bu zor durumda kalan kardeş, komşu ve eski Sovyetler Birliği ülkesini içinde bulunduğu zor durumdan kurtarmak için bu kez de devreye Eurasec’i soktu.2000 yılında Rusya Federasyonu, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Beyaz Rusya tarafından kurulan bu ekonomik topluluğun elinde kriz dönemlerinde kullanılmak üzere 7.6 milyar dolar yedek ve nakit para bulunuyor.Rusya Federasyonu Maliye Bakanı Aleksey Kudrin Beyaz Rusya’nın içinde bulunduğu bu zor durumdan kurtulması için Eurasec’in harekete geçirildiğini ve en geç 2 ay içinde söz konusu kredinin Minsk yönetimine verileceğini söyledi.Eurasec (Eurasian Economic Communuity), bünyesinde ayrıca her biri birer eski Sovyetler ülkesi olan Ermenistan, Moldovya ve Ukrayna da gözlemci olarak yer alıyorlar.Rusya Federasyonu daha önceleri de Beyaz Rusya’ya milyarlarca dolar tutarında kredi açmıştı.Rusya ile Beyaz Rusya’nın arası son yıllarda yükselen doğal gaz fiyatları nedeniyle açılmaya başlamıştı.Rusya da B.Rusya’yı elindeki döviz ve altın rezervlerini sorumsuzca harcıyor diye sürekli eleştiriyordu.

Rusya Maliye Bakanı Aleksey Kudrin’in açıklamalarına göre Amerikanın sayılı bankalarından Bank Of New York (BNY) ile yapılan anlaşma uyarınca Rusya ile Amerika Birleşik Devletleri arasında ki kara para dolaşımı ve kara para aklanması işlemleri mercek altına alınacak.

Bu çalışmaların 1990’lı yılların sonlarından itibaren olan süreyi kapsayacağı ve toplam dolaşımı gerçekleşen 22 milyar 500 milyon doların nasıl; kimler tarafından ve ne amaçla aklandığı ortaya çıkartılacak.Maliye Bakanı Kudrin bu çalışmalarda Bank Of New York’a her hangi bir suçlama ya da suç duyurusu yapılmayacağını zaten bankanın Amerikan yetkililerine şüphelendikleri ve kara para olduğunu tahmin ettikleri 14 milyar dolar hakkında başvuruda bulunmuş olduklarının da öğrenildiğini söyledi.

Rusya’dan kaçırılan paraların çok büyük bir çoğunluğu hayali ihracatta kullanılıyor.New York bankası bu işlere bilinçli olarak bulaşanların da işlerine son verildiğini duyurdu.Aleksey Kudrin Amerikan Bankası ile bu konuda Temmuz ayında görüşmeler yapıldığını ve son ve kesin sözleşmenin de en kısa zamanda imzalanmasının beklendiğini söyledi.Bu anlaşma imzalandıktan sonra New York Bankası Rusya’dan kimlerin, nerelere ne zaman ve ne kadar para yolladığı ile bu paranın akış trafiği konusunda ki tüm bilgileri verecek.Rusya kara para trafiğinin önlenmesi konusunda çok uzun zamandan bu yana çaba gösteriyor.Rusya bu paraların terör, uyuşturucu ve insan ticaretinin önlenmesi yanında rüşvetin kesilmesine de önemli katıda bulunacağına inanıyor.

Rusya ülke dışına para kaçırılmada Dünya’da en dikkat çeken ülkelerden biri konumunda.Kaçırılan paralar başta İsviçre olmak üzere Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Türkiye ve Arap Emirliklerinde yoğunlaşıyor.Bunların arasında ilk sırada olan Güney Kıbrıs, Avrupa Birliğine üye olduktan sonra eski önemini yitirmiş bulunuyor.

Bankalar ile ilgili görüş, açıklama ve analiz değerlendirmelerinde bulunan BTV 24 Bank Başkanı Mihail Zadarnov, ilginç noktalara dikkat çekti.

Zadarnov, içinde bulunulan ekonomik şartların birçok bankayı zorladığını, bu nedenle bu yıl içinde yaklaşık 100 bankanın piyasadan silineceğini öne sürdü. Mihail Zadarnov, bunun ilk habercisinin 2009 yılının daha Ocak ayında 10 bankanın bankacılık lisansının iptal edilmesinin olduğunu söyledi. Bunu önümüzde ki yıllarda daha yüzlerce bankanın çöküşünün izleyeceğinin de göz ardı edilmemesine dikkat çekildi.

2009 yılında bankaların birçoğunun ya sıfır kazanç elde edeceğini ya da zarara gireceğini öne süren Mihail Zadarnov, bankaların batmaktan ancak hissedarlarının yeniden sermaye eklemesiyle önlenmesinin mümkün olduğunu belirtti.

En son meydana gelen olayda, İnguşetya’da kimliği belirsiz kişiler tarafından başkentteki bankalardan biri olan Natsionalniy Trast bankasının yöneticilerinden olan 46 yaşındaki Sergey Pavluçenko, cumartesi gecesi yaşadığı evin yakınlarındaki Akademika Millionşikov №35 adresinde saldırıya uğrayarak soyuldu